Google, Meta va TikTok yangi qonun ustidan sudga murojaat qildi

Google, Meta va TikTok kompaniyalari Kaliforniya shtatida 16 yoshdan kichik foydalanuvchilar uchun ijtimoiy tarmoqlarni cheklovchi qonunni bekor qilishni so'radi.

Google, Meta va TikTok kompaniyalari AQShning Kaliforniya shtatidagi federal sudlarga alohida da'vo arizalarini kiritdi. Texnologiya korporatsiyalari 16 yoshga to'lmagan foydalanuvchilarga o'rganib qolishni keltirib chiqaradigan ijtimoiy tarmoq funksiyalarini taqdim etishni taqiqlovchi shtat qonunini haqiqiy emas deb topishni talab qilmoqda.

Kaliforniya gubernatori Gavin Newsom tomonidan sentyabr oyida imzolangan ushbu hujjat 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradi. Yangi tartibga ko'ra, internet-platformalar foydalanuvchilarning yoshini tekshirish tizimlarini joriy etishi hamda o'smirlar uchun cheksiz aylanadigan lentalar va videolarning avtomatik ijro etilishidan voz kechishi shart.

Kompaniyalarning huquqiy e'tirozlari

Da'vogarlar bu cheklovlar AQSh konstitutsiyasida kafolatlangan so'z erkinligi huquqiga zid ekanini ta'kidlamoqda. Shuningdek, korporatsiyalar yangi qonun 1996-yilda qabul qilingan kommunikatsiya odobi haqidagi qonunning 230-moddasini buzishini qayd etgan. Mazkur modda internet-platformalarni foydalanuvchilar joylashtirgan kontent uchun huquqiy javobgarlikdan himoya qiladi.

Texnologiya gigantlari vakillarining fikricha, ma'lumotlarni tartiblash va ko'rsatish jarayoniga davlatning aralashuvi kompaniyalarning foydalanuvchi tajribasini shakllantirish huquqini cheklaydi. Bundan tashqari, bunday taqiqlar ota-onalarni farzandlarining turli materiallardan foydalanishini mustaqil nazorat qilish imkoniyatidan mahrum etadi.

Korporatsiyalar o'z xizmatlarida ota-onalar nazorati vositalari va yosh cheklovlari allaqachon mavjudligiga urg'u bermoqda. Google vakili Jose Castaneda haddan tashqari keng qamrovli me'yoriy hujjatlar kontentni saralashning mavjud tizimlarini izdan chiqarishini aytdi. TikTok rahbariyati esa tavsiya algoritmlarini kitob do'konlari va telekanallar faoliyatiga qiyoslab, yangi qonunni fikr bildirish erkinligini to'g'ridan-to'g'ri cheklash deb atadi.

Nazorat organlarining bosimi

Kaliforniya bosh prokurori Rob Bonta idorasi qabul qilingan qonunni sudda himoya qilishga tayyorligini tasdiqladi va barcha da'vo arizalari ko'rib chiqilayotganini ma'lum qildi. Ushbu sud jarayonlari AQSh va Yevropada nazorat organlari hamda sudlar tomonidan texnologiya sohasiga bosim kuchayib borayotgan bir paytda o'tmoqda.

Avvalroq, avgust oyida Meta o'smirlar xavfsizligini kuchaytirishni o'z ichiga olgan 18 milliard dollargacha bo'lgan kelishuv bitimini imzolagan edi. Sentyabr oyida esa TikTok va Alabama shtati rasmiylari o'rtasidagi shunga o'xshash nizo ham kelishuv bilan yakunlangan.